AI in leren & kenniswerk
35%
State of AI in Corporate Learning 2026: praktisch, snel en ongelijk verdeeld
Een uitgebreide analyse van de stand van zaken rondom AI in bedrijfsopleidingen laat een duidelijk patroon zien: 74% van de organisaties geeft aan dat ze de vraag naar nieuwe vaardigheden niet kunnen bijhouden. Organisaties die al AI inzetten, doen dat op uiteenlopende manieren — van het automatisch genereren van leerinhoud en het personaliseren van leerpaden tot het ondersteunen van managers met AI-gestuurde performance feedback. Het tempo van AI-adoptie in L&D is hoog, maar de verdeling is sterk ongelijk: koplopers combineren AI voor contentcreatie, skillsanalyse en leren in de werkstroom, terwijl een grote groep nog experimenteert met generatieve AI als losstaande tool. Cruciaal inzicht: de meeste L&D-teams meten nog steeds cursusafronding in plaats van gedragsverandering op de werkplek. Dat gat — tussen cursus en competentie — is precies het domein van leertechnologen die werkplek-gesitueerd ontwerpen.
74% van organisaties houdt de vraag naar nieuwe vaardigheden niet bij — dit is het centrale koopargument voor gestructureerde leeroplossingen, direct inzetbaar als opener in klantgesprekken en offertes.
Josh Bersin waarschuwt: AI verstoort de $400 miljard corporate training markt in hoog tempo
The Josh Bersin Company publiceert onderzoek waaruit blijkt dat AI het $400 miljard grote corporate training ecosysteem in een snel versnellend tempo transformeert. De meest impactvolle toepassingen: dynamische contentgeneratie (cursussen in minuten i.p.v. weken), AI-coaches en gespreksscenario’s, AI-gestuurde skillsanalyse en gepersonaliseerde leerpadaanbevelingen. Organisaties die dit goed toepassen, schuiven op van een “publishing model” (je maakt cursussen die mensen volgen) naar een dynamisch, persoonsgericht enablement-model dat realtime prestatieondersteuning combineert met continue vaardigheidsontwikkeling. Tegelijk: 74% van de organisaties geeft aan niet bij te kunnen benen. Dat creëert een structurele kloof — en een markt voor specialisten die cursusproductie vérbinden met organisatiecontext en werkprocesintegratie.
De $400 miljard marktcijfer + de waarschuwing over verstoord tempo zet de urgentie neer: wie nu niet investeert in gestructureerde leerarchitectuur met AI-integratie, loopt structureel achter.
Fosway AI Insights: Learning Systems 2026 — aspirationeel AI-marketing vs. operationele AI-capability
Fosway Group publiceerde de Learning Systems AI Insights 2026 Market Assessment, een data-gedreven analyse van de werkelijke AI-volwassenheid van leerplatforms. De kernboodschap: de realiteit van AI in leersystemen loopt nog fors achter op de marketingbeloften. Geleverde AI-functionaliteit laat wel aanzienlijke groei zien jaar-op-jaar, maar corporate adoptie is nog gefragmenteerd. Meest opvallende bevinding: het LXP (Learning Experience Platform) is als standalone categorie definitief dood. De markt consolideert richting geïntegreerde platforms die AI, skills en leren combineren. Tegelijk: vaardigheidsontwikkeling staat bij de meeste kopers nog bovenaan, maar AI is de snelst opkomende prioriteit. Voor leertechnologen: dit rapport geeft inzicht in waar platformleveranciers echt staan versus wat ze beloven — essentieel voor platform-aanbevelingen aan klanten.
Praktisch houvast bij platform-selectie voor klanten: het rapport onderscheidt AI-hype van AI-realiteit per vendor — direct inzetbaar als onderbouwing bij LMS/LXP-aanbevelingen.
Workplace learning & L&D
20%
AI-paradox in L&D: medewerkers die dagelijks AI gebruiken voelen zich 4× minder productief
Recruitment Tech Monthly van 2 juli 2026 belicht een verrassende bevinding uit ADP’s People at Work 2026 onderzoek: medewerkers die dagelijks AI-tools gebruiken voelen zich víer keer minder productief dan collega’s die AI nauwelijks gebruiken — terwijl ze tegelijk meer betrokkenheid en minder stress rapporteren. De verklaring: AI neemt routinetaken over, waardoor zichtbare output daalt en medewerkers het gevoel krijgen minder bij te dragen. Tevens in dit nummer: Fosway opent inzendingen voor de Recruitment Tech Awards 2026 (deadline 7 augustus). Implicatie voor L&D-ontwerp: als AI de output onzichtbaar maakt, worden ‘leren in de werkstroom’ en ‘zichtbare bijdrage’ als leeruitkomsten nog belangrijker. Medewerkers moeten niet alleen AI kunnen gebruiken, maar ook hun eigen kennistoevoeging zichtbaar kunnen maken.
Counterintuïtief en verrassend: de AI-paradox (meer gebruik, minder productiviteitsgevoel) is een sterk LinkedIn-haakje en nuanceert de simpele AI-optimisme-narratief — ideaal voor een onderbouwde post over AI in leren.
2026 Fosway 9-Grid voor Digital Learning uitgebracht: kleinste enterprise segment groeit het snelst
Fosway Group bracht de 2026 editie van het befaamde 9-Grid for Digital Learning uit. Kernbevindingen: de totale markt groeit, maar economische onzekerheden blijven een rem zetten op investeringsbeslissingen. Vendors balanceren tussen financiële efficiëntie en de noodzaak te investeren in AI-innovatie. Het meest opvallende: het kleinste enterprise segment (de markt waar MKB-leeroplossingen in vallen) groeit het snelst. In het mid-enterprise segment is de concurrentie het hevigst. Nieuw: grote organisaties heroverwegen hun learning technology stack, wat de markt ook in het large enterprise segment aanstoort. Praktische waarde: het 9-Grid is een standaard referentie bij platform-vergelijkingen. Het kleinste enterprise segment als fastest-growing maakt het argument voor gespecialiseerde, MKB-gerichte leeroplossingen concreet en onderbouwd.
Het snelst groeiende segment is precies het MKB-segment waar De Leertechnoloog op focust — dit rapport biedt een gezaghebbende onderbouwing voor marktpositie en groeiargumentatie richting investeerders of klanten.
Klantsectoren & regelgeving
15%
Wat verandert er concreet op 2 augustus 2026? — Complete gids hoog-risico AI-compliance en handhaving
AIActo.eu publiceerde een uitgebreide gids over wat er precies verandert op 2 augustus 2026 wanneer de handhaving van de EU AI Act start. Artikel 4 (AI-geletterdheidsplicht) is al actief per 2 februari 2025 en de handhaving begint op 3 augustus 2026. Hoog-risico AI-verplichtingen zijn uitgesteld naar december 2027 door het Omnibus-pakket. Maar: de meeste MKB-organisaties die AI-tools zoals Copilot, ChatGPT of geautomatiseerde selectietools gebruiken, vallen al onder Artikel 4. Wat organisaties nu al moeten kunnen aantonen: (1) in kaart gebrachte AI-systemen per rol, (2) rolespecifieke training voor medewerkers die AI gebruiken, (3) documentatie van die training inclusief aanwezigheidsregistratie of assessment. De gids onderscheidt ook de boetestructuur: niet-naleving van Artikel 4 valt onder de algemene penaltylaag van Artikel 99 — tot €15M of 3% van wereldwijde jaaromzet voor MKB.
30 dagen voor de handhavingsdatum: de urgentie is maximaal — elke MKB-klant die AI gebruikt heeft nu een concrete compliance-reden om AI-geletterheidstraining te documenteren.
Shadow AI & EU AI Act: compliance-checklist voor 2 augustus 2026 — ongecontroleerd AI-gebruik = direct Artikel 4-risico
Een praktische compliance-checklist voor de AI Act-deadline laat zien dat shadow AI — het gebruik van AI-tools door medewerkers zonder beleid, toestemming of documentatie — een direct Artikel 4-risico oplevert. Medewerkers die ChatGPT, Copilot of andere tools gebruiken zonder gedocumenteerde training, plaatsen hun organisatie buiten compliance. De checklist loopt per type risico: GDPR (verwerking via niet-goedgekeurde tools), NIS2 (ongecontroleerd AI-gebruik als beveiligingsrisico) en EU AI Act Artikel 4 (ontbrekende documentatie van AI-geletterdheid per rol). Schrikbarend maar relevant: organisaties met veel shadow AI rapporteren gemiddeld $670.000 hogere datalekkosten dan organisaties die AI-gebruik actief managen. Voor leertechnologen: shadow AI is het gesprek dat je met elke klant kunt voeren die Copilot of ChatGPT al gebruikt zonder beleid.
Shadow AI + EU AI Act is een concrete ingang bij klanten die al AI gebruiken maar geen beleid hebben — de checklist biedt een gestructureerd gesprekskader en maakt de noodzaak van AI-geletterdheids-e-learning concreet.
EdTech-tools
10%
Articulate Rise 360 Review 2026: AI-functies getest — wat werkt echt, wat is nog beperkt?
Een uitgebreide, onafhankelijke review van Articulate Rise 360 in 2026 zet de AI-functies van het platform op de proef. De geteste AI-capabilities: AI Course Drafts (genereer een volledige cursusdraft vanuit een prompt of upload), Magic Import (converteer storyboards en documenten naar gestructureerde Rise-blokken inclusief automatische afbeeldingsextractie), AI Image Generation (genereer en bewerk afbeeldingen direct in Rise zonder andere tool) en de AI Localization-feature die cursussen in 70+ talen vertaalt. Oordeel: AI Course Drafts en Magic Import zijn de meest tijdbesparende features — vooral voor het snel opzetten van een cursusraamwerk. AI-gegenereerde tekst vereist nog altijd inhoudelijke bewerking door een instructional designer. De tool bespaart tijd op structuur, niet op vakkennis. Voor Rise-gebruikers: de Q1 2026 update bracht ook Custom Block Localization voor consistente meertalige trainingen.
Praktisch bruikbaar voor Rise-gebruikers: de review geeft eerlijk inzicht in welke AI-features echt tijd besparen (Magic Import, Course Drafts) en waar menselijke instructional design onvervangbaar blijft.
MKB & ondernemerschap
5%
Shadow AI in het MKB: wat het is, waarom het risico groot is en hoe je het aanpakt vóór augustus
TechSolv.nl publiceert een Nederlandstalig overzicht van shadow AI specifiek gericht op MKB-organisaties. Definitie: medewerkers die zonder toestemming of beleid AI-tools gebruiken — denk aan ChatGPT voor klantcommunicatie, Copilot voor contractanalyse, of Grammarly met bedrijfsinformatie. Concreet risico voor MKB: (1) GDPR-overtreding bij verwerking via niet-goedgekeurde processors, (2) Artikel 4 EU AI Act niet-naleving bij gebrek aan documentatie, (3) datalekrisico door onbeheerde AI-inputs. De aanpak: inventariseer welke AI-tools al in gebruik zijn, stel per rol een minimale geletterdheidsnorm vast, organiseer gedocumenteerde training en leg dit vast. Voor leertechnologen: elke MKB-klant die al AI gebruikt heeft hoogstwaarschijnlijk shadow AI — dit maakt de vraag “welke AI-tools gebruiken uw medewerkers zonder dat u het weet?” een krachtige gespreksopener voor een AI-geletterdheidsarrangement.
Nederlandstalige invalshoek specifiek voor het MKB maakt shadow AI concreet en begrijpelijk — direct inzetbaar als gespreksopener bij klanten die twijfelen over de noodzaak van AI-geletterdheidsbeleid.
Aanbestedingen EdTech & L&D
15%
CA-ICT: ESF+ Scholing Arbeidsmarkt ICT 2026–2027 — Europese aanbesteding voor ICT-leeroplossingen
CA-ICT (Centraal Akkoord ICT) publiceerde op TenderNed een Europese aanbesteding voor scholingstrajecten in het kader van ESF+ 2021-2027. Het betreft opleidingsprogramma’s gericht op de ICT-arbeidsmarkt in 2026-2027, met co-financiering vanuit het Europees Sociaal Fonds Plus. Relevant patroon: sectorsgewijze aanbestedingen voor sectorale scholing combineren doorgaans e-learning voor theoretische basiskennis met praktijkgericht leren. Leveranciers die digitale leeroplossingen kunnen combineren met arbeidsmarktgerichte competentieprofielen hebben een voordeel in dit type aanbesteding. Controleer de exacte looptijd en vereisten direct op TenderNed, aankondiging 405088.
🏢 Opdrachtgever: CA-ICT / ESF+
💶 Waarde: n.b.
ESF+-gefinancierde ICT-scholing is een actieve markt voor leertechnologen met digitale leeroplossingservaring — interessant als directe aanbestedingskans of als signaal voor sectorale vraag.
Europese aanbesteding: leveren, inrichten & onderhouden regionaal leerplatform als SaaS-oplossing
Een Europese aanbestedingsprocedure zoekt één leverancier voor het leveren, inrichten, implementeren, hosten en onderhouden van een regionaal leerplatform als SaaS-oplossing voor een onderwijsregio. Het platform moet bereikbaar zijn voor alle schoolbesturen in de regio en meerdere omgevingen ondersteunen voor trainingen, cursussen, podcasts, studiedagen en artikelen. Gunningscriteria: beste prijs-kwaliteitsverhouding. Omvang: groot regionaal samenwerkingsproject met meerdere besturen als eindgebruiker. Dit type aanbesteding vraagt om brede LMS/LXP-expertise gecombineerd met implementatie- en onderhoudsservices — een signaal dat de markt voor beheerde leerplatformoplossingen actief blijft groeien.
🏢 Opdrachtgever: Onderwijsregio (regionaal samenwerkingsverband)
💶 Waarde: n.b.
Regionaal SaaS-leerplatform voor onderwijs toont dat LMS-implementatie als managed service actief wordt aanbesteed — inzicht in aanbestedingsstructuur en gunningscriteria nuttig voor toekomstige offertes.
Fosway: grote enterprise organisaties staan op een kantelpunt — learning tech stack wordt heroverwogen
Fosway’s meest recente marktonderzoek (Large Enterprise Learning Pivot) toont dat grote organisaties hun learning technology stack actief heroverwegen. Aanjagers: consolidatie in het LMS-landschap, teleurstelling over AI-beloften van bestaande platforms, en de behoefte aan tighter integration met HR en performance systemen. Dit genereert hercontracteringsmarkt: organisaties die eerder kozen voor grote suite-aanbieders (zoals SAP SuccessFactors of Cornerstone) kijken opnieuw naar specialistische of best-of-breed alternatieven. Voor de Nederlandse MKB-markt is dit indirect relevant: de beweging in het enterprise-segment zet druk op vendors om ook MKB-oplossingen te verbeteren, en schept ruimte voor onafhankelijke leertechnologen die implementatie en maatwerk leveren die grote platforms niet bieden.
🏢 Bron: Fosway Group marktonderzoek
💶 Waarde: n.v.t.
🏆 Type: marktinformatie
Grote enterprise-markt die leertech stack heroverweegt creëert signaalwaarde: onafhankelijk maatwerk en implementatie-expertise worden schaars en gevraagd — versterkt de positionering van De Leertechnoloog als specialist.
HowNow scoort hoog op 2026 Fosway 9-Grid for Learning Systems — wat dit zegt over de platformmarkt
HowNow, een opkomend geïntegreerd leerplatform met sterke AI-features en focus op ‘leren in de werkstroom’, scoort uitstekend op de 2026 Fosway 9-Grid for Learning Systems. Dit plaatst HowNow naast gevestigde namen als Cornerstone, SAP SuccessFactors en Docebo. Wat dit zegt over de markt: platforms die AI combineren met werkstroom-integratie (Teams, Slack, CRM-koppelingen) winnen terrein ten opzichte van klassieke contentbibliotheek-LMS’en. Twee bewegingen tegelijk: aan de ene kant consolidatie van grote suites, aan de andere kant opkomst van agile platforms die leren dichter bij het werk brengen. Voor leertechnologen die klanten adviseren over platform-selectie: HowNow is een serieuze kandidaat voor MKB-organisaties die leren in de dagelijkse werkstroom willen inbedden zonder grote implementatietrajecten.
🏢 Bron: HRTechCube / Fosway 9-Grid analyse
💶 Waarde: n.v.t.
🏆 Type: marktpositie / platformanalyse
HowNow’s positie op het 9-Grid maakt het een concreet alternatief voor MKB-klanten die een agile leerplatform zoeken met AI en werkstroom-integratie — nuttig als alternatief in platform-adviesgesprekken.